در حال بارگزاری...

کلاینت-سرور : در آمدی بر معماری و برنامه ها

معماری کلاینت-سرور

در معماری کلاینت-سرور (توپولوژی کلاینت-سرور)، منابع از طرف یک سامانه عامل نرم ‌افزار سیستمی یا همان سیستم عامل تحت شبکه (Operating System) و به وسیله ی یک بانک اطلاعاتی (Database) تمرکز یافته مدیریت می شوند. این دیتا بیس ها از طرف یک یا چند سروری تحت مدیریت قرار می گیرند که سیستم عامل های مطابق روی آن ها نصب شده است. در نوشته ی ” کلاینت-سرور : در آمدی بر معماری و برنامه ها ” قصد داریم به برخی ساختار ها و نمونه های جاری در این حوزه اشاره نماییم.

دامنه ی ویندوز (Windows Domain)

در صورتی که از یک رایانه در محیط اداری یا مرکز آموزشی استفاده می کنید، احتمالا رایانه شما قسمتی از یک گروه منطقی است. در اصطلاح تخصصی به این گروه منطقی Windows domain گفته می شود. Windows domain در اصل شبکه ای از رایانه های کنترل شده در یک مجموعه ی آموزشی یا مجموعه اداری تلقی می گردد. در این چنین شرایطی دست کم یک سرور -که کنترلر دامین (Domain Controller) نامیده می شود- مدیریت رایانه ها و دیگر دستگاه های متصل را بر عهده دارد. وظیفه این سرور آن است تا رایانه های روی دامنه را از نظر تنظیمات، کاربری، پیکربندی (Configuration) و کنترل نماید. این دیتا بیس مشتمل بر اطلاعات حساب های کاربری و کانفیگ های امنیتی مربوط به رایانه ها است. این دیتا بیس تمرکز یافته Active Directory نامیده می شود.

دامنه ی ویندوز (Windows Domain) کلاینت-سرور

کارکرد Active Directory در دامنه ی ویندوز

کارکرد Active Directory در کلاینت-سرور به این ترتیب است که ابتدا داده های مرتبط با اجزا شبکه را ذخیره نموده و سپس به منظور مدیریت هر چه آسان تر منابع و دامنه ها، یک سازمان سلسله ‌مراتبی (Hierarchical organization) ایجاد می کند. بدین ترتیب کاربران شبکه قادر خواهند بود تا در آسان ترین حالت به مکان یابی عناصری شبکه چون: اسناد، مدارک و پرینتر ها بپردازند. در چنین شرایطی مدیر شبکه نیز قادر خواهد بود تا برای هر کاربر حساب کاربری مختص به خود را ایجاد نموده و با تعیین سطح دسترسی ها، محدودیت هایی را برای کاربران در استفاده از منابع تعریف نماید. این داده ها درActive Directory ذخیره می گردند.

در دامنه ی ویندوز هر کاربر قادر است تا از هر رایانه های به منظور ورود به شبکه استفاده نموده و به منابعی که Active Directory کاربر را مجاز به استفاده از آن نموده، متصل شود. این روند به وسیله یک سرویس به نام Active Directory Domain Services یا AD DS تحت مدیریت قرار می گیرد.

کارکرد Active Directory در دامنه ی ویندوز کلاینت-سرور

کلاینت ها

در معماری کلاینت-سرور عموما به رایانه ای که تقاضایی جهت دسترسی به منابع یا سرویس ها صادر می کند کلاینت (Client) گفته می شود. این کلاینت ها قادر هستند تا نرم افزار هایی که بر روی Desktop نصب شده است را اجرا نموده و اطلاعات را بر روی Local Storage ذخیره نمایند. لازم به ذکر است که کلاینت ها قادر نیستند منابع در دسترس خود را به صورت مستقیم با دیگر رایانه ها به اشتراک بگذارند. دلیل این محدویت آن است که دسترسی ها بر روی تمامی شبکه از طرف یک دیتابیس متمرکز تحت کنترل قرار می گیرد. گفتنی است که یک رایانه کلاینت بر اساس تمهیدات (Properties) و مجوزهایی که از طرف دیتابیس متمرکز تدوین شده می تواند از دیگر منابع شبکه استفاده نماید.

مسئولیت های سامانه های عامل نرم ‌افزار سیستمی

سامانه های عامل نرم ‌افزار سیستمی (سیستم عامل های تحت شبکه) مشابه به ویندوز سرور (Windows Server)، سرور اوبونتو (Ubuntu Server)، لینوکس (Linux) و رد هت (Red Hat) مسئولیت های گوناگونی دارند که قابل توجه ترین موارد آن ها شامل بند های زیر است:

مسئولیت های سامانه های عامل نرم ‌افزار سیستمی کلاینت-سرور

  • گردانندگی داده ها و دیگر منابع جهت استفاده ی کلاینت ها.
  • تامین امنیت و اطمینان از دسترسی صِرف به شبکه توسط کاربران مجاز.
  • تبیین مجوز به منظور دسترسی به فرمت های خاص.
  • تبیین مجوز دسترسی زمانی و مکانی برای کاربران شبکه.
  • تبیین مجوز های ارتباطی فی ما بین رایانه ها.
  • ارائه برنامه ها و فایل های داده ایی (Data files) برای کاربران.

باید توجه داشته باشید که سروری که بر روی آن یک سامانه عامل نرم ‌افزار سیستمی (سیستم عامل های تحت شبکه) نصب شده، نیاز بیشتری به حافظه، توان پردازشی و تجهیزات ذخیره سازی نسبت به کلاینت ها دارد. دلیل این نیازمندی آن است که سرور ها نسبت به کلاینت ها مجبور به پردازش های سنگین داده و پاسخگویی به محاوره های زیاد هستند. به عنوان مثال این امکان وجود دارد که یک سرور از پیکر بندی RAID استفاده نماید تا به محض اینکه یکی از هارد دیسک ها با مشکلی مواجه شد هارد دیسک دیگر به صورت خودکار جایگزین آن شود.

مزایای شبکه های کلاینت-سرور

علی رغم اینکه شبکه های کلاینت-سرور عموما از نظر نگهداری و طراحی نسبت به شبکه های نظیر به نظیر پیچیده تر هستند، اما نسبت به آن ها از مزایای زیادی برخوردار هستند که در زیر به اهم آن ها اشاره می شود.

  • بر روی کلاینت-سرور ها حساب های کاربری و گذرواژه ها در یک مکان مرکزی تخصیص و ساماندهی می شوند.
  • مدیر شبکه از این امکان برخوردار است تا برای یک کاربر یا تعدادی از کاربران مجوز دسترسی به اسناد و مدارک یا دسترسی به دستگاه های چون پرینتر را ایجاد نماید.
  • لازم به توضیح است که مشکلات مربوط به این مدل از شبکه به وسیله ی یک نظارت مرکزی قابل ارزیابی و رفع است.
  • این مدل از شبکه ها در مقایسه با سایر گونه های شبکه از قابلیت گسترش پذیری برخوردار هستند. به بیان دیگر در این نوع از انواع شبکه های کامپیوتری افزودن رایانه ها و دستگاه ها به شبکه به سهولت امکان پذیر است.

مزایای شبکه های کلاینت-سرور کلاینت-سرور

برنامه های مربوط به کلاینت-سرور ها

در کلاینت-سرور ها منابع شبکه با نام سرویس شبکه ای یا Network Services شناخته می شود. در توپولوژی یا معماری کلاینت-سرور اولین رایانه که یک رایانه ی کلاینت محسوب می شود، درخواست اطلاعات یا درخواست دسترسی به یک سرویس را به رایانه ی دوم ارسال می کند. همان گونه که در تصویر زیر مشاهده می کنید، کاربر با استفاده از یک مروگر وب در رایانه خود، درخواستی مبنی بر “دسترسی به صفحه وب” صادر کرده است.

اما سوال اینجاست که یک کلاینت چگونه می داند که می بایست تقاضای خود را به صورتی برای سرور بیان کند که سرور مفهوم تقاضای آن را متوجه شده و پاسخی برای آن ارائه دهد؟ در این ارتباط لازم به توضیح است که کلیه تجهیزاتی که به صورت تحت شبکه عمل می کنند، از مجموعه ای از قواعد و روش ها به منظور ایجاد ارتباط با هم برخوردار هستند که به آن ها پروتکل گفته می شود.

برنامه های مربوط به کلاینت-سرور ها کلاینت-سرور

سناریو یک درخواست و پاسخ در کلاینت-سرور

در این بخش از نوشته قصد داریم تا آناتومی و ساختار یک درخواست و پاسخ را در کلاینت-سرور بررسی کنیم. در ابتدا بهتر است سناریوی درخواست را برای یک صفحه ی وب تصور کنیم. بدین ترتیب سناریو به صورت زیر اجرا خواهد شد:

  1. در گام نخست رایانه کلاینت ابتدا باید وب سرور (Web server) را بیابد.
  2. در مرحله بعدی کامپیوتر کلاینت و سرور می بایست به منظوری ایجاد ارتباط از پروتکل مشترکی استفاده نمایند.
  3. در مرحله ی نهایی کامپیوتر کلاینت می بایست درخواستی تولید نموده و به سرور ارسال نماید تا بر این اساس سرور پس از پردازش درخواست، پاسخ را به صورت یک صفحه ی وب به کلاینت ارسال نماید.

لازم به ذکر است که کلیه اجزاء شبکه اعم از برنامه های کاربردی، سخت افزارها و سیستم های عامل در هر دو رایانه طی اجرای سناریو نقشی کلیدی ایفا می کنند. همان گونه که در بالا اشاره شد، رایانه های مستقر در روی یک شبکه به وسیله ی پروتکل های خاصی با هم مرتبط هستند. دو پرتکل عمده TCP و IP به همراه دیگر پروتکل های به کار گرفته شده توسط سیستم عامل، به منظور ایجاد ارتباط بر روی شبکه ای مبتنی بر TCP / IP به کار گرفته می شوند تا تجهیزات با زبانی مشترک با هم در ارتباط باشند. من جمله پرمخاطب ترین برنامه های کلاینت-سرور که در روی شبکه ها و حتی اینترنت نیز کاربرد دارد می توان به نمونه های زیر اشاره نمود.

Web Service

در شبکه های مبنتی بر کلاینت-سرور وب سرور ها هستند که صفحه های وب را به عنوان پاسخی به کلاینت ها ارائه می دهند. این وب سرور ها به دو نوع زیر تقسیم بندی می شوند:

  1. وب سرور های اختصاصی: این نوع از وب سرور ها بیشتر برای شرکت ها یا سازمان هایی کاربرد دارد که به صورت اختصاصی برای خود تهیه می کنند. عموما اینچنین سرورهایی در تبادلات و ارتباطات درون سازمانی شرکت ها کاربرد دارند.
  2. وب سرور های عمومی: این نوع از وب سرور ها به سرور هایی گفته می شود که کاربران آن ها از هر محلی به وسیله ی ارتباط اینترنتی به وب سرور دسترسی می یابند.

گفتنی است که زبان مشترک بین وب سرور و مروگر اینترنت که امکان ارتباط آن ها را با یکدیگر محیا می سازد، HTTP است. آن زمان که پروتکل HTTP در ترکیب با یک پروتکل رمزگذاری شده مانند SSL یا TSL قرار گیرد، پروتکل HTTPS (پروتکلی برای انتقال ایمن اطلاعات) شکل خواهد گرفت. اغلب برنامه های مربوط به وب سرور در بستر آپاچی (Apache) فعال هستند. آپاچی در اصل یک نرم افزار وب سرور Open Platform و رایگان به حساب می آید که عموما در سیستم های Unix و Linux کاربرد دارد. دیگر گزینه پر مخاطب وب سرور IIS (Internet Information Services) است. این گزینه یکی از مولفه های بنیادین Windows Server OS به حساب می آید.

Email Services

سرویس ایمیل یکی از برنامه های کلاینت-سرور محسوب می شود که متشکل از دو سرور است. کلاینت از یک پروتکل پیام رسان ساده به نام SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) بهره می برد.

Email Services کلاینت-سرور

در این سرویس کلاینت-سرور ، سرور اول پیام را به Mail Server پذیرنده انتقال می دهد. سپس Mail Server دوم پیام ارسال شده را دریافت نموده و آن را تا زمانی که پذیرنده درخواست دریافت پیام را صادر کند، ذخیره می سازد. آن هنگام که درخواست “دریافت پیام” و “مشاهده” اجرا می شود، Mail Server گیرنده بر اساس یکی از پروتکل های POP3 یا MPAA اقدام به تحویل پیام خواهد نمود. لازم به ذکر است که به وسیله ی پروتکل POP3 است که پیام یا ایمیل بر روی رایانه کلاینت بارگذاری می شود. از سوی دیگر IMPA4 به سازماندهی، مدیریت ایمیل ها و ذخیره سازی آن ها بر روی سرور می پردازد. از جمله شناخته شده ترین برنامه های Mail Server می توان به برنامه ی قدرتمند Microsoft Exchange Server اشاره نمود. Outlook  نیز از دیگر برنامه های پر مخاطب ایمیل است که به همراه بسته ی Office ارائه می شود.

FTP Service

FTP یا File Transfer Protocol یکی از برنامه های کاربردی کلاینت-سرور است که به منظور انتقال اطلاعات بین دو رایانه مورد استفاده قرار می گیرد. FTP فاقد هر گونه رمز نگاری بوده و همین دلیل فاقد امنیت است. علی رغم اینکه که امروزه مرورگر های وب قادر به ایفای نقش در قالب FTP هستند، با این وجود برنامه های کلاینت توانمندی چون CuteFTP و FileZilla وجود دارند که به منظور کار با پروتکلFTP در نظر گرفته شده و از توانمندی های قابل توجهی برخوردار هستند.

FTP Service کلاینت-سرور

Telnet Service

Telnet Service یکی از پروتکل های تحت شبکه ی کلاینت-سرور است که در بستر شبکه های محلی و بستر اینترنت کاربرد دارد. Telnet service از جانب برنامه های کلاینت-سرور مورد استفاده قرار گرفته و مدیر شبکه را قادر می سازد تا از فاصله ی دور یک رایانه را کنترل نماید. Telnet Service بر روی بیشتر سیستم های عامل موجود است. علی رغم این موضوع ساز و کاری که Telnet Service بر مبنای آن اطلاعات را مبادله می نماید، عاری از رمز گذاری است. این موضوع سبب شده است تا رویکردهای دیگر با امنیت بیشتر جایگزین Telnet service باشد. من جمله این رویکردها می توان به SSH اشاره نمود.

Telnet Service کلاینت-سرور

Remote Applications

Remote Applications در کلاینت-سرور شامل برنامه هایی است که بر روی سرور ها نصب و اجرا می شود تا بدین ترتیب کاربر بتواند از راه دور به رایانه کلاینت دسترسی بیابد. از جمله این برنامه ها می توان به Windows Server 2008 و نسخه های جدیدتر آن اشاره نمود که با قابلیت های خاصی چون Remote Desktop Services به بازار عرضه شده است. تا قبل از این که این قابلیت ها ارائه شوند، سیستم های عامل سرور ها از امکانات Terminal Services برای دستیابی به اهداف پیش گفته بهره می بردند.

لازم به ذکر است که هر دو این قابلیت ها از پروتکل RDP به منظور ارائه ی برنامه های راه دور و انتقال داده های مربوط به آن بهره می بردند. از جمله دلایل اصلی مورد توجه واقع شدن Remote Applications قدرتمندی آن از نظر پردازش، به روزرسانی و تهیه نسخه های پشتیبان بر روی سرور در یک محل مرکزی است. به همین دلیل رایانه های کلاینتی که قصد استفاده این سرویس ها را دارند نیازی به توان پردازشی زیاد ندارند.

Remote Desktop

خصوصیت Remote Desktop سیستم عامل Windows از پروتکل RDP به منظور ارائه ی یک ساختار جابجایی رمزگذاری شده (Transfer Mechanism for Encryption) و مطمئن استفاده می نماید و به کارشناسان این امکان را می دهد تا به وسیله ی یک رایانه به رایانه ای دیگر از راه دور وصل شوند. شکل زیر بازتابی از این موضوع است. فرض کنید که یک شرکت که در زمینه خدمات فعالیت دارد، با مجموعه شما قراردادی می بندد تا از نرم افزارهای موجود بر روی شبکه شما پشتیبانی نماید. در چنین شرایطی کارشناس واحد فنی این شرکت از خصوصیت Remote Desktop برای لاگین شدن به رایانه های تحت شبکه شما و ایراد زدایی استفاه می نماید. در چنین وضعیتی اطلاعات و برنامه های کاربردی شما در قالب Payload بر روی شبکه جابجا می شود. در این حالت وظیفه ی سیستم عامل رسیدگی به ترافیک و گردانندگی آن است.

Remote Desktop کلاینت-سرور

برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد تجهیزات اکتیو شبکه ، تجهیزات پسیو شبکه و تعمیرات شبکه ، تعمیر سرور با ما در ارتباط باشید.

مطالب مرتبط

7اکتبر

شبکه های وایرلس و مشکلات استفاده از امواج رادیویی

اکتبر 7, 2020
توسط نت پرداز آذر

اگر شبکه های وایرلس بدون مشکل بودند، حتماً تا به حال جانشین شبکه های کابلی شده و آنها را از دور رقابت خارج می کردند. ولی مانند هر پدیده ی دیگر، در برابر مزایایی که دارند، شبکه های وایرلس مشکلاتی نیز دارند. یکی از مهمترین این مشکلات سرعت انتقال داده در این شبکه هاست. در متداول ترین شبکه های کابلی، نرخ ارسال اطلاعات ۱۰G  است و البته شبکه هایی با سرعت (۱۰۰۰Mbps (Gigabit Eternet  نیز در بازار وجود دارند. ولی به علت قیمت زیاد تجهیزات این شبکه ها، از آن ها در موارد خاص استفاده می شود.

ادامه مطلب
Open chat
1
سلام میتونم کمکتون کنم؟